produkty do cewnikowania pęcherza moczowego

Cewnikowanie pęcherza moczowego – produkty medyczne potrzebne do zabiegu  

Do cewnikowania pęcherza moczowego potrzebne są przede wszystkim odpowiednio dobrany cewnik, sterylne rękawice i materiały, żel poślizgowy, podkład medyczny, strzykawka do napełnienia balonu oraz worek do zbiórki moczu. Dokładny skład zestawu zależy od rodzaju cewnikowania, płci pacjenta, typu cewnika i procedur obowiązujących w placówce.

W artykule znajdziesz praktyczną tabelę z listą produktów potrzebnych do zabiegu oraz wskazówkami, na co zwrócić uwagę przy ich wyborze. Omawiamy także najważniejsze wytyczne związane z zachowaniem jałowości, doborem cewnika i utrzymaniem zamkniętego systemu odprowadzania moczu.

Cewnikowanie pęcherza moczowego – lista potrzebnych produktów 

  • Cewniki urologiczne
    Produkty: cewnik Foley’a do pozostawienia w pęcherzu, cewnik Nelatona do cewnikowania jednorazowego lub okresowego albo inny rodzaj zalecony przez personel medyczny.
    Na co zwrócić uwagę: rozmiar Ch/Fr, długość, materiał, liczba kanałów, pojemność balonu i termin ważności.
  • System odprowadzania moczu
    Produkty: zamknięty worek do zbiórki moczu, jeżeli cewnik ma pozostać w pęcherzu.
    Na co zwrócić uwagę: kompatybilność z cewnikiem, pojemność, długość drenu, zawór spustowy i szczelność połączenia.
  • Materiały sterylne
    Produkty: serweta z otworem lub zestaw serwet, jałowe gaziki i kompresy.
    Na co zwrócić uwagę: nienaruszone opakowania, odpowiedni rozmiar i aktualny termin ważności.
  • Środki ochrony osobistej
    Produkty: rękawice sterylne do zabiegu oraz rękawice diagnostyczne do czynności przygotowawczych i porządkowych.
    Na co zwrócić uwagę: właściwy rozmiar, materiał wykonania i przeznaczenie.
  • Produkty do higieny i przygotowania pacjenta
    Produkty: preparat do dezynfekcji rąk oraz środek lub jałowy roztwór wskazany w procedurze placówki do przygotowania okolicy cewki moczowej.
    Na co zwrócić uwagę: preparatów do rąk, skóry, błon śluzowych i powierzchni nie należy stosować zamiennie.
  • Produkty ułatwiające wprowadzenie cewnika
    Produkty: sterylny żel poślizgowy w jednorazowym opakowaniu, a w uzasadnionych przypadkach żel ze środkiem znieczulającym.
    Na co zwrócić uwagę: skład, przeciwwskazania, alergie pacjenta oraz ilość odpowiednia do rodzaju zabiegu.
  • Produkty do napełnienia balonu
    Produkty: strzykawka i płyn wskazany przez producenta cewnika.
    Na co zwrócić uwagę: zalecaną objętość balonu należy sprawdzić w instrukcji konkretnego wyrobu.
  • Produkty do ochrony stanowiska
    Produkty: jednorazowy podkład medyczny.
    Na co zwrócić uwagę: chłonność, rozmiar i nieprzemakalna warstwa spodnia.
  • Produkty do stabilizacji systemu
    Produkty: uchwyt do cewnika, mocowanie drenu lub pasek do worka.
    Na co zwrócić uwagę: ograniczenie pociągania cewnika, wygoda pacjenta i ochrona skóry.
  • Produkty do zabezpieczenia odpadów
    Produkty: worek lub pojemnik na odpady medyczne powstałe podczas zabiegu.
    Na co zwrócić uwagę: rodzaj odpadu oraz zasady segregacji obowiązujące w placówce.

Zestaw do cewnikowania pęcherza należy przygotować przed rozpoczęciem zabiegu, uwzględniając rodzaj cewnikowania, płeć i budowę anatomiczną pacjenta oraz procedury obowiązujące w placówce. W warunkach medycznych cewnik powinien być zakładany z zachowaniem techniki aseptycznej i przy użyciu sterylnego wyposażenia. 

Cewnikowanie pęcherza moczowego – najważniejsze wytyczne

Według zaleceń CDC dotyczących zapobiegania zakażeniom układu moczowego związanym z cewnikowaniem oraz rekomendacji European Association of Urology Nurses (EAUN) cewnik powinien być zakładany wyłącznie przy uzasadnionych wskazaniach medycznych i pozostawać w pęcherzu tak krótko, jak jest to konieczne

Zabieg wykonuje przeszkolony personel z zastosowaniem techniki aseptycznej oraz sterylnego wyposażenia.

Podczas doboru i używania produktów należy pamiętać, aby:

  • wybrać możliwie najmniejszy rozmiar cewnika, który zapewnia swobodny odpływ moczu i nie powoduje urazu cewki;
  • stosować sterylne rękawice, cewnik, materiały zabiegowe i odpowiedni żel poślizgowy;
  • po założeniu cewnika zachować zamknięty i szczelny system odprowadzania moczu;
  • ustabilizować cewnik, aby ograniczyć jego przesuwanie i pociąganie;
  • umieścić worek do zbiórki moczu poniżej poziomu pęcherza, bez stawiania go na podłodze;
  • zadbać, aby dren nie był zagięty i umożliwiał swobodny przepływ moczu;
  • stosować każdy produkt zgodnie z jego przeznaczeniem, instrukcją producenta i procedurą obowiązującą w placówce.

Jeżeli system zostanie rozłączony, zacznie przeciekać lub zostanie naruszona jego jałowość, cewnik i zestaw do odprowadzania moczu powinny zostać wymienione zgodnie z zasadami aseptyki i procedurą placówki.

Sprawdź też: Wyposażenie gabinetu zabiegowego.

Cewnikowanie pęcherza moczowego u kobiet i mężczyzn – jakie produkty przygotować?

Podstawowy zestaw jest podobny, jednak przy jego kompletowaniu trzeba uwzględnić różnice w długości cewki moczowej, rodzaju cewnika oraz ilości potrzebnego żelu. 

Cewniki przeznaczone dla kobiet są zwykle krótsze niż warianty stosowane u mężczyzn. W przypadku mężczyzn szczególnie ważne są także rodzaj zakończenia cewnika i odpowiednia ilość sterylnego żelu. 

Element zestawu Cewnikowanie kobiet Cewnikowanie mężczyzn Na co zwrócić uwagę?
Cewnik urologiczny Sterylny cewnik o długości i rozmiarze dobranych do pacjentki oraz rodzaju cewnikowania Sterylny cewnik przeznaczony dla mężczyzn, dobrany pod względem długości, rozmiaru i materiału Przed otwarciem opakowania należy sprawdzić długość oraz rozmiar Ch/Fr
Rodzaj zakończenia cewnika Najczęściej stosowany jest cewnik z prostą końcówką Można zastosować cewnik Nelatona lub – w wybranych przypadkach – cewnik Tiemanna albo Coudé z zakrzywioną końcówką Dobór specjalnego zakończenia powinien wynikać ze wskazań i decyzji przeszkolonego personelu
Zapasowy cewnik Warto przygotować dodatkowy sterylny cewnik na wypadek naruszenia jałowości Warto przygotować zapasowy sterylny cewnik, szczególnie gdy przewidywane są trudności podczas zabiegu Po naruszeniu jałowości cewnika nie należy używać ponownie
Żel do cewnikowania Sterylny żel poślizgowy, jeżeli cewnik nie jest fabrycznie powlekany lub nawilżony Sterylny żel poślizgowy w ilości pozwalającej odpowiednio zabezpieczyć błonę śluzową cewki Należy sprawdzić skład preparatu, alergie pacjenta i zalecenia producenta
Żel ze środkiem znieczulającym Stosowany, jeżeli wynika to ze wskazań i procedury placówki Może być stosowany po sprawdzeniu przeciwwskazań i zalecanego czasu działania Nie należy stosować go rutynowo bez oceny przeciwwskazań
Materiały sterylne Sterylne rękawice, serweta, gaziki lub kompresy Sterylne rękawice, serweta, gaziki lub kompresy Opakowania muszą być nienaruszone i mieć aktualny termin ważności
Przygotowanie okolicy cewki Produkt zgodny z procedurą obowiązującą w placówce Produkt zgodny z procedurą obowiązującą w placówce Preparat musi być przeznaczony do zastosowania w danym obszarze
Ochrona stanowiska Jednorazowy podkład medyczny Jednorazowy podkład medyczny Należy dobrać odpowiedni rozmiar i chłonność
Odprowadzanie moczu Pojemnik na mocz przy cewnikowaniu jednorazowym lub zamknięty worek przy cewniku pozostającym w pęcherzu Pojemnik na mocz przy cewnikowaniu jednorazowym lub zamknięty worek przy cewniku pozostającym w pęcherzu Worek powinien być kompatybilny z cewnikiem i tworzyć szczelny system
Napełnianie balonu Strzykawka i płyn wskazany przez producenta cewnika Strzykawka i płyn wskazany przez producenta cewnika Objętość należy dobrać zgodnie z oznaczeniem balonu i instrukcją wyrobu

Sprawdź też: Sterylne akcesoria medyczne do zabiegów.

FAQ – najczęstsze pytania o cewnikowanie pęcherza moczowego

Ile można trzymać cewnik w pęcherzu?

Czas utrzymywania cewnika zależy od jego rodzaju i wskazania medycznego. Cewnik jednorazowy usuwa się po opróżnieniu pęcherza, natomiast cewnik założony po operacji często pozostaje przez kilkanaście godzin lub kilka dni. Cewniki przeznaczone do dłuższego stosowania mogą pozostawać w pęcherzu przez kilka tygodni, jednak termin ich usunięcia lub wymiany ustala personel medyczny zgodnie z instrukcją producenta. Niezależnie od rodzaju cewnik należy usunąć tak szybko, jak pozwala na to stan pacjenta.

Podstawowe metody to: cewnikowanie jednorazowe lub przerywane – cewnik usuwa się po opróżnieniu pęcherza, cewnikowanie stałe przez cewkę moczową – cewnik pozostaje w pęcherzu i jest połączony z workiem, cewnikowanie nadłonowe – cewnik wprowadza się do pęcherza przez powłoki brzuszne.

Pacjent powinien: myć ręce przed i po kontakcie z cewnikiem, utrzymywać worek poniżej poziomu pęcherza, unikać zaginania i pociągania drenu, codziennie myć okolicę ujścia cewki, pić odpowiednią ilość płynów, o ile lekarz nie zalecił ograniczenia. Z personelem medycznym należy skontaktować się przy gorączce, bólu podbrzusza, krwi w moczu, zablokowaniu cewnika, wycieku moczu lub wypadnięciu cewnika

Koszyk