Do cewnikowania pęcherza moczowego potrzebne są przede wszystkim odpowiednio dobrany cewnik, sterylne rękawice i materiały, żel poślizgowy, podkład medyczny, strzykawka do napełnienia balonu oraz worek do zbiórki moczu. Dokładny skład zestawu zależy od rodzaju cewnikowania, płci pacjenta, typu cewnika i procedur obowiązujących w placówce.
W artykule znajdziesz praktyczną tabelę z listą produktów potrzebnych do zabiegu oraz wskazówkami, na co zwrócić uwagę przy ich wyborze. Omawiamy także najważniejsze wytyczne związane z zachowaniem jałowości, doborem cewnika i utrzymaniem zamkniętego systemu odprowadzania moczu.
Cewnikowanie pęcherza moczowego – lista potrzebnych produktów
- Cewniki urologiczne
Produkty: cewnik Foley’a do pozostawienia w pęcherzu, cewnik Nelatona do cewnikowania jednorazowego lub okresowego albo inny rodzaj zalecony przez personel medyczny.
Na co zwrócić uwagę: rozmiar Ch/Fr, długość, materiał, liczba kanałów, pojemność balonu i termin ważności. - System odprowadzania moczu
Produkty: zamknięty worek do zbiórki moczu, jeżeli cewnik ma pozostać w pęcherzu.
Na co zwrócić uwagę: kompatybilność z cewnikiem, pojemność, długość drenu, zawór spustowy i szczelność połączenia. - Materiały sterylne
Produkty: serweta z otworem lub zestaw serwet, jałowe gaziki i kompresy.
Na co zwrócić uwagę: nienaruszone opakowania, odpowiedni rozmiar i aktualny termin ważności. - Środki ochrony osobistej
Produkty: rękawice sterylne do zabiegu oraz rękawice diagnostyczne do czynności przygotowawczych i porządkowych.
Na co zwrócić uwagę: właściwy rozmiar, materiał wykonania i przeznaczenie. - Produkty do higieny i przygotowania pacjenta
Produkty: preparat do dezynfekcji rąk oraz środek lub jałowy roztwór wskazany w procedurze placówki do przygotowania okolicy cewki moczowej.
Na co zwrócić uwagę: preparatów do rąk, skóry, błon śluzowych i powierzchni nie należy stosować zamiennie. - Produkty ułatwiające wprowadzenie cewnika
Produkty: sterylny żel poślizgowy w jednorazowym opakowaniu, a w uzasadnionych przypadkach żel ze środkiem znieczulającym.
Na co zwrócić uwagę: skład, przeciwwskazania, alergie pacjenta oraz ilość odpowiednia do rodzaju zabiegu. - Produkty do napełnienia balonu
Produkty: strzykawka i płyn wskazany przez producenta cewnika.
Na co zwrócić uwagę: zalecaną objętość balonu należy sprawdzić w instrukcji konkretnego wyrobu. - Produkty do ochrony stanowiska
Produkty: jednorazowy podkład medyczny.
Na co zwrócić uwagę: chłonność, rozmiar i nieprzemakalna warstwa spodnia. - Produkty do stabilizacji systemu
Produkty: uchwyt do cewnika, mocowanie drenu lub pasek do worka.
Na co zwrócić uwagę: ograniczenie pociągania cewnika, wygoda pacjenta i ochrona skóry. - Produkty do zabezpieczenia odpadów
Produkty: worek lub pojemnik na odpady medyczne powstałe podczas zabiegu.
Na co zwrócić uwagę: rodzaj odpadu oraz zasady segregacji obowiązujące w placówce.
Zestaw do cewnikowania pęcherza należy przygotować przed rozpoczęciem zabiegu, uwzględniając rodzaj cewnikowania, płeć i budowę anatomiczną pacjenta oraz procedury obowiązujące w placówce. W warunkach medycznych cewnik powinien być zakładany z zachowaniem techniki aseptycznej i przy użyciu sterylnego wyposażenia.
-
Cewniki
Cewnik Foley silikonowany CH 14 z końcówką Tiemanna, balon 5-10 ml CFTL-2D-14-10-P, BOX 10 szt.
31,32 zł 29,00 zł
Cewnikowanie pęcherza moczowego – najważniejsze wytyczne
Według zaleceń CDC dotyczących zapobiegania zakażeniom układu moczowego związanym z cewnikowaniem oraz rekomendacji European Association of Urology Nurses (EAUN) cewnik powinien być zakładany wyłącznie przy uzasadnionych wskazaniach medycznych i pozostawać w pęcherzu tak krótko, jak jest to konieczne.
Zabieg wykonuje przeszkolony personel z zastosowaniem techniki aseptycznej oraz sterylnego wyposażenia.
Podczas doboru i używania produktów należy pamiętać, aby:
- wybrać możliwie najmniejszy rozmiar cewnika, który zapewnia swobodny odpływ moczu i nie powoduje urazu cewki;
- stosować sterylne rękawice, cewnik, materiały zabiegowe i odpowiedni żel poślizgowy;
- po założeniu cewnika zachować zamknięty i szczelny system odprowadzania moczu;
- ustabilizować cewnik, aby ograniczyć jego przesuwanie i pociąganie;
- umieścić worek do zbiórki moczu poniżej poziomu pęcherza, bez stawiania go na podłodze;
- zadbać, aby dren nie był zagięty i umożliwiał swobodny przepływ moczu;
- stosować każdy produkt zgodnie z jego przeznaczeniem, instrukcją producenta i procedurą obowiązującą w placówce.
Jeżeli system zostanie rozłączony, zacznie przeciekać lub zostanie naruszona jego jałowość, cewnik i zestaw do odprowadzania moczu powinny zostać wymienione zgodnie z zasadami aseptyki i procedurą placówki.
Sprawdź też: Wyposażenie gabinetu zabiegowego.
-
Drenaż i cewnikowanie
Przyrząd do przetaczania płynów infuzyjnych BEZ FTALANÓW easyFLOW ECO IS-BF-E-180
0,75 zł 0,69 zł -
Drenaż i cewnikowanie
Żel cewnikowy do znieczuleń 12,5g Cathejell z lidokainą 400065
8,78 zł 8,13 zł -
Drenaż i cewnikowanie
Zgłębnik żołądkowy/cewnik do karmienia CH 10 długość 500 mm, skalowany z linią RTG CKS-10-50
1,30 zł 1,20 zł -
Drenaż i cewnikowanie
Zgłębnik żołądkowy jednorazowy CH 22 długość 800 mm ZŻ-80/CH22
0,97 zł 0,90 zł
Cewnikowanie pęcherza moczowego u kobiet i mężczyzn – jakie produkty przygotować?
Podstawowy zestaw jest podobny, jednak przy jego kompletowaniu trzeba uwzględnić różnice w długości cewki moczowej, rodzaju cewnika oraz ilości potrzebnego żelu.
Cewniki przeznaczone dla kobiet są zwykle krótsze niż warianty stosowane u mężczyzn. W przypadku mężczyzn szczególnie ważne są także rodzaj zakończenia cewnika i odpowiednia ilość sterylnego żelu.
| Element zestawu | Cewnikowanie kobiet | Cewnikowanie mężczyzn | Na co zwrócić uwagę? |
| Cewnik urologiczny | Sterylny cewnik o długości i rozmiarze dobranych do pacjentki oraz rodzaju cewnikowania | Sterylny cewnik przeznaczony dla mężczyzn, dobrany pod względem długości, rozmiaru i materiału | Przed otwarciem opakowania należy sprawdzić długość oraz rozmiar Ch/Fr |
| Rodzaj zakończenia cewnika | Najczęściej stosowany jest cewnik z prostą końcówką | Można zastosować cewnik Nelatona lub – w wybranych przypadkach – cewnik Tiemanna albo Coudé z zakrzywioną końcówką | Dobór specjalnego zakończenia powinien wynikać ze wskazań i decyzji przeszkolonego personelu |
| Zapasowy cewnik | Warto przygotować dodatkowy sterylny cewnik na wypadek naruszenia jałowości | Warto przygotować zapasowy sterylny cewnik, szczególnie gdy przewidywane są trudności podczas zabiegu | Po naruszeniu jałowości cewnika nie należy używać ponownie |
| Żel do cewnikowania | Sterylny żel poślizgowy, jeżeli cewnik nie jest fabrycznie powlekany lub nawilżony | Sterylny żel poślizgowy w ilości pozwalającej odpowiednio zabezpieczyć błonę śluzową cewki | Należy sprawdzić skład preparatu, alergie pacjenta i zalecenia producenta |
| Żel ze środkiem znieczulającym | Stosowany, jeżeli wynika to ze wskazań i procedury placówki | Może być stosowany po sprawdzeniu przeciwwskazań i zalecanego czasu działania | Nie należy stosować go rutynowo bez oceny przeciwwskazań |
| Materiały sterylne | Sterylne rękawice, serweta, gaziki lub kompresy | Sterylne rękawice, serweta, gaziki lub kompresy | Opakowania muszą być nienaruszone i mieć aktualny termin ważności |
| Przygotowanie okolicy cewki | Produkt zgodny z procedurą obowiązującą w placówce | Produkt zgodny z procedurą obowiązującą w placówce | Preparat musi być przeznaczony do zastosowania w danym obszarze |
| Ochrona stanowiska | Jednorazowy podkład medyczny | Jednorazowy podkład medyczny | Należy dobrać odpowiedni rozmiar i chłonność |
| Odprowadzanie moczu | Pojemnik na mocz przy cewnikowaniu jednorazowym lub zamknięty worek przy cewniku pozostającym w pęcherzu | Pojemnik na mocz przy cewnikowaniu jednorazowym lub zamknięty worek przy cewniku pozostającym w pęcherzu | Worek powinien być kompatybilny z cewnikiem i tworzyć szczelny system |
| Napełnianie balonu | Strzykawka i płyn wskazany przez producenta cewnika | Strzykawka i płyn wskazany przez producenta cewnika | Objętość należy dobrać zgodnie z oznaczeniem balonu i instrukcją wyrobu |
Sprawdź też: Sterylne akcesoria medyczne do zabiegów.
FAQ – najczęstsze pytania o cewnikowanie pęcherza moczowego
Ile można trzymać cewnik w pęcherzu?
Czas utrzymywania cewnika zależy od jego rodzaju i wskazania medycznego. Cewnik jednorazowy usuwa się po opróżnieniu pęcherza, natomiast cewnik założony po operacji często pozostaje przez kilkanaście godzin lub kilka dni. Cewniki przeznaczone do dłuższego stosowania mogą pozostawać w pęcherzu przez kilka tygodni, jednak termin ich usunięcia lub wymiany ustala personel medyczny zgodnie z instrukcją producenta. Niezależnie od rodzaju cewnik należy usunąć tak szybko, jak pozwala na to stan pacjenta.
Jakie są metody cewnikowania pęcherza moczowego?
Podstawowe metody to: cewnikowanie jednorazowe lub przerywane – cewnik usuwa się po opróżnieniu pęcherza, cewnikowanie stałe przez cewkę moczową – cewnik pozostaje w pęcherzu i jest połączony z workiem, cewnikowanie nadłonowe – cewnik wprowadza się do pęcherza przez powłoki brzuszne.
Jakie są zalecenia dla pacjenta z cewnikiem moczowym?
Pacjent powinien: myć ręce przed i po kontakcie z cewnikiem, utrzymywać worek poniżej poziomu pęcherza, unikać zaginania i pociągania drenu, codziennie myć okolicę ujścia cewki, pić odpowiednią ilość płynów, o ile lekarz nie zalecił ograniczenia. Z personelem medycznym należy skontaktować się przy gorączce, bólu podbrzusza, krwi w moczu, zablokowaniu cewnika, wycieku moczu lub wypadnięciu cewnika












